De zon gaat op, iedere dag weer. Bizar wat hij voor ons humeur kan doen op mooie dagen aan een strakblauwe hemel. En ook bizar hoeveel energie de zon bevat en uitstraalt naar de aarde. Het is onze levensader. Nu en in de toekomst. Meer dan ooit.

De natuurlijke hulpbronnen zon en wind zijn essentieel om de wereldwijde CO2 uitstoot de komende jaren sterk af te remmen. Er heerst een breed besef dat we meters moeten maken. De opwarming van de aarde is immers in een stroomversnelling gekomen en een oncontroleerbaar ‘point of no return’ komt dichterbij.

 

SDE+: succesvolle combinatie

Dat besef dat we meters moeten maken heerst ook bij zowel gebouweigenaren als bij zonne-energie ondernemers. Ook zij willen een substantiële bijdrage leveren. Er is ook een uitstekende mogelijkheid dat te doen. Door te investeren in een techniek die zich bewezen heeft en laagdrempelig is: zonnepanelen. Door de gunstige SDE+ regeling is investeren in zonnepanelen al jaren aantrekkelijk en is het aantal geplaatste panelen de afgelopen jaren stevig gegroeid.

Zon en wind zijn momenteel de pijlers van de energietransitie. Verduurzamen van mobiliteit, gebouwde omgeving en andere pijlers dragen eveneens bij maar lopen nog achter op de doelstellingen. De pijlers zijn ook met elkaar verweven en versterken elkaars succes. Hoe meer duurzame energie er immers gerealiseerd wordt, hoe goedkoper deze wordt en hoe aantrekkelijker het zal worden om andere pijlers te elektrificeren en te verduurzamen.

Never change a winning team

De energietransitie heeft de komende jaren successen nodig. Zonne-energie is zo’n succes en heeft een groot maatschappelijk draagvlak. De bereidheid om erin te investeren is nog steeds enorm, niet alleen in de financiële markt, ook bij gebouweigenaren en burgers. Het transformeren van een adequate SDE+ regeling naar de minder effectieve SDE++ regeling is een te forse wijziging. Holland Solar leden waarschuwen dat hierdoor de projectontwikkeling op land en dak in gevaar gaat komen: veel projecten kunnen waarschijnlijk geen doorgang vinden door een te krappe businesscase en teveel risico’s.

De SDE++ maakt het met de huidige uitgangspunten rond de financiering van grote zonne-projecten het enorm lastig om zonneparken op daken, grond en water te realiseren. Ook, en misschien wel juist, projecten die veel maatschappelijke steun hebben omdat de omgeving mee kan profiteren, zullen hoogstwaarschijnlijk niet kunnen voldoen aan de lage rentes en verhoudingen tussen geleend en eigen ingebracht geld. Dit is spijtig omdat hiermee direct het remblokje op de ontwikkeling van zonnestroom-energie in Nederland wordt gezet. Meer inhoudelijke pijnpunten van de SDE++ 2021 kunt u hier vinden. Wij roepen het Ministerie voor Economische Zaken en het Plan Bureau voor de Leefomgeving dan ook op om onder andere de financieringsuitgangspunten aan te passen.

De huidige SDE++ regeling is drie keer zonde. Voor ieder paneel dat we niet plaatsen, laten we de zon voor niets opgaan. En zonde voor een stabiele sector die inmiddels een belangrijke speler is voor de Nederlandse economie en werkgelegenheid. Bovenal zien we een grote groei van interesse voor zonnepanelen en een grote moeite in de samenleving om tot goed gedragen projecten te komen. Zonde om maatschappelijke energie te verspillen, zeggen wij dus ook.

De optimale mix in ons energiesysteem

Zonnestroom is een goede aanvulling voor een betrouwbaarder energiesysteem dat aansluit bij de vraag. Met ook zon in de mix voorkomen we zowel extreme aanbodpieken bij veel wind en als tekorten bij een windstille periode. Volgens het toonaangevende blad Renewable Energy is de optimale mix 55% windstroom en 45% zonnestroom. Het Klimaatakkoord leidt tot ongeveer 65 TWh wind op land en zee in 2030, naast nog een fors deel elektriciteit uit met name aardgas. De 23 TWh zonneproductie die het Planbureau voor de Leefomgeving voor 2030 verwacht, is dan ook meer dan welkom binnen de totale ambitie voor hernieuwbare energie op land van 35 TWh.

In discussies wordt door onder meer het Ministerie voor Economische Zaken regelmatig gesteld dat het aandeel zonnestroom te fors wordt. Dat zou een mooie luxe zijn. Nederland ligt nu niet op koers voor het halen van alle klimaatafspraken, voornamelijk die in de mobiliteit, industrie en gebouwde omgeving. Al gaat de ontwikkeling van zonnestroom goed, er zal een groei ontstaan van elektriciteitsvraag. Bij studies naar groene waterstof en de duurzame elektrificatie van de industrie komt steeds het tekort aan duurzaam opgewekte elektriciteit naar voren. Vraagontwikkeling en duurzame opwek moeten dus hand in hand gaan. We hebben dus meer nodig, op zee en op land en dak; uiteindelijk dus meer dan de nu geplande 35 TWh aan zon en wind op land. Onze verwachting is dat in 2030 dit eerder vraagt om rond de 54TWh zonnestroom.

Wel de lusten, niet de lasten

Het unieke van zonnepanelen is dat je ze heel eenvoudig installeert en ter plekke voorzien bent van stroom. Op grotere schaal werkt dit ook zo. Zonne-installaties worden voor ruim 80% op daken geïnstalleerd. Deze elektriciteit wordt voor een heel groot deel - gemiddeld rond de 60% - achter de meter in het gebouw zelf gebruikt. Voor dit deel hoeft dus geen enkel netwerk te worden aangelegd en is bovendien de landschappelijke impact beperkt.

Gedoseerde aanpak

Hoe je het ook wendt of keert, het is duidelijk dat zonnestroom voor een geslaagde energietransitie essentieel blijft. Holland Solar behartigt de belangen van een branche die fors bijdraagt aan de transitie en de volgende stappen wil zetten. We begrijpen dat veranderingen in de huidige regelingen gewenst zijn. Laten we aan de hand van een goede discussie deze wijziging gezamenlijk doseren zodat we de noodzakelijk meters kunnen blijven maken. En we die andere meters (zeespiegelstijging) met z’n allen gaan voorkomen.

Namens de leden van Holland Solar